جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
722
تحفة الملوك ( فارسى )
كثافات است . و از اينجا است كه وارد شده است كه از جملهء سعادت و راحت و خوشى زندگانى اينكس ، وسعت خانهء او است « 1 » ، و وسعت خانه ، مبارك و ميمون است ، و از جملهء تلخى زندگانى او تنگى خانهء او است ، و تنگى خانه مشوم است . « 2 » و خانه را در زمينها و محلهاى مبارك و ميمون قرار دهد و از زمينهاى مشوم و خانههاى شوم عتبه و بد آستانه احتراز نمايد ؛ چونكه عليين و سعادت و سجين و شقاوت - چنانكه سابقا دانسته شد - در جميع موجودات ، جارى و سارى است و خوب و بد در همهچيز مىباشد ، مگر اينكه نفس اينكس قوه و توكلى داشته باشد كه دافع اين قسم از بدىها بشود و راه مفاسد و خلل را ، از دزد و جانور و غير آنها ، از آن مسدود كند به هر نحو كه ممكن باشد هرچند كه به بلند نمودن ديوارها باشد ؛ چونكه بلند نمودن ديوار به جهت مقصد حفظ ، از اسباب توقع و تفاخر نيست و مذموم نمىباشد ، بلى سقفهاى بيوتات و مساكن آن را زياد بر قدر حاجت و ضرورت معيشت ، كه مقدار هشت ذراع شرعى است كه شانزده وجب است ، ننمايد « 3 » كه از اسباب ريا و طغيان و ترفّع و مباهات و تفاخر نفس است . و از اينجا است كه وارد شده است كه ملكى كه موكل بر بناها و عمارتها است ندا مىكند به كسى كه زياد بر مقدار مذكور مىسازد و مىگويد به او كه « اين تريد يا فاسق » « 4 » ؛ يعنى تا كجا اراده دارى اى فاسق ؟ يعنى اى خارج از طاعت خدا و صلاح نفس خود . و در بعضى از روايات به جاى يا فاسق « يا افسق الفاسقين » وارد شده است « 5 » ، مگر اينكه صلاحى از قبيل تكسب نمودن هوا و امثال آن در ضمن زيادتى باشد و مع ذلك ايمن از ترفّع و تفاخر نفس بوده باشد ، پس در اين صورت ، در ما بين هشت ذراع و زياد بر آن ، آية الكرسى را نقش نمايد « 6 » يا آنكه كبوتر را جاى دهد تا آنكه از شر جن و شياطين ، كه مسكن آنها نه در
--> ( 1 ) . قرب الاسناد ، ص 76 و 77 ، رقم 248 و محاسن برقى ، ج 2 ، ص 449 به بعد ، باب سعة المنزل . ( 2 ) . محاسن برقى ، ج 2 ، ص 451 ، رقم 2555 ، باب سعة المنزل ، ح 28 . ( 3 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 528 و 529 ، ح 1 - 4 . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . محاسن برقى ، ج 2 ، ص 446 ، رقم 2534 ، ح 7 . ( 6 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 529 ، باب تشيد البناء ، ح 3 ، 4 و 7 .